Mała SynagogaBudowa synagogi rozpoczęła się w 1810 roku. Trwała ona jednak bardzo długo, ponieważ prace przerwał konflikt z biskupem Adamem Michałem Prażmowskim, który uważał, że znajduje się ona zbyt blisko bazyliki katedralnej Najświętszej Marii Panny. Po kilkuletnim konflikcie synagogę ukończono i uroczyście otwarto - przyjmuje się, że była czynna już w 1820 roku, choć w niektórych źródłach pojawia się rok 1822. Wówczas znajdowała się w złym stanie technicznym. Powodem tego był nie tylko wieloletni zastój przy budowie budynku, ale także jego częściowe położenie na dawnej średniowiecznej fosie obronnej miasta. Jeden narożnik znalazł się na gruncie nośnym i już w czasie budowy były problemy, ponieważ gmach stał nierówno.
W bocznych pomieszczeniach synagogi mieściły się także: szkoła religijna, siedziba gminy żydowskiej oraz przez pewien czas gminne mieszkanie rabina. W 1839 roku ze względu na fatalny stan techniczny, decyzją gubernatora miała zostać otynkowana. Stało się to jednak dopiero w 1857 roku. Wtedy budynek uzyskał wygląd, jaki zachował się do dziś. Zmieniło się tylko pokrycie dachu. Dawniej były tam ciężkie dachówki esówki, w czasie I wojny światowej zastąpiła je blacha, która była lżejsza i nie obciążała tak zniszczonej konstrukcji dachu.
Podczas II wojny światowej hitlerowcy doszczętnie zdewastowali wnętrze synagogi. W biurach gminy od grudnia 1939 roku mieściła się siedziba Judenratu. Po zakończeniu wojny, 22 lutego 1945 roku w budynku odbyło się pierwsze zebranie Żydów płockich. Na spotkanie przybyły 22 osoby. Wówczas zwrócono się do władz o zalegalizowanie Komitetu Żydowskiego w Płocku, który starał się o przeznaczenie Wielkiej Synagogi na izbę pamięci. Pomysł jednak nie doszedł do skutku. W 1949 roku Komitet przeznaczył synagogę na Spółdzielnię Krawiecko-Dziewiarsko-Pończoszniczą im. Gerszona Dua-Bogena, która znajdowała się w budynku do 1994 roku. W 1960 roku założono księgę wieczystą, w której z tytułu zasiedzenia właścicielem synagogi zapisany został Skarb Państwa. Wówczas również zmieniono nazwę spółdzielni. W 1962 roku została wpisana do rejestru zabytków.
Murowany i orientowany budynek synagogi wzniesiono w stylu klasycystycznym na planie prostokąta. Od strony południowej znajduje się trapezowa dobudówka, w której dawniej znajdował się babiniec. Wewnątrz od zachodniej strony znajduje się wysunięta galeria podparta na słupach.
Strop głównej sali modlitewnej wsparty jest na podłużnych podciągach, podpartych dwoma rzędami prostych drewnianych słupów. Z oryginalnego wyposażenia zachowała się mauretańska, drewniana oprawa Aron ha-kodesz, które obecnie znajduje się w depozycie Muzeum Mazowieckiego.
źródło pisane: wikipedia
Załącznik:
1.JPG
Załącznik:
2.JPG
Wielka SynagogaPierwsza wzmianka o synagodze w Płocku pochodzi z 1534 roku. W 1658 Jan Kazimierz zezwolił na budowę nowej synagogi, na miejsce zniszczonej parę lat wcześniej. Obok istniejącego od XVII w. bet ha-midraszu przy ul. Synagogalnej, wybudowano w 1866 na miejscu starej, wielkiej synagogi, nowy okazały budynek. Zbudowano go na planie kwadratu w stylu orientalnym. Zewnętrzne ściany zdobiły bogate płaskorzeźby i ornamenty. Wnętrze rozświetlały półkoliście i odcinkowo zamknięte okna. Wejście znajdowało się w rzeźbionym, półkoliście zamkniętym portalu, nad którym umieszczona była rozeta z Gwiazdą Dawida. Nad budynkiem wznosił się czterospadowy, namiotowy dach przekryty kopułą, na zwieńczeniu której znajdowała się ażurowa wieżyczka z cebulastym hełmem. Synagoga usytuowana była między ulicami: Synagoglaną i Tylną w pobliżu odcinka ul. Bielskiej.
W czasie II wojny światowej zdewastowana przez hitlerowców i zamieniona początkowo na warsztat samochodowy, a następnie na garaż autobusowy. Po 1945, w samej synagodze, jak i na placu przed nią znajdowała się składnica złomu. Na polecenie władz miasta w 1951 roku, grożący zawaleniem budynek - rozebrano. Po Wielkiej Synagodze pozostała dziś tylko nazwa ulicy - Synagogalna. Plac wokół synagogi nazwano później imieniem 13 Straconych.
źródło pisane: wikipedia
Wielka Synagoga w 1920 roku. Zdjęcie z Yizkor Book.Załącznik:
3.gif
Synagoga w 1930 roku. Zdjęcie z wikipedii.Załącznik:
4.jpg
A tak wyglądała zaraz po wojnie:Załącznik:
5.jpg
Załącznik:
6.jpg
Załącznik:
Wielka Synagoga.JPG
Zaloguj
Zarejestruj
Strona WWW 
FAQ
Szukaj
